Wanneer is papier op rol een goede verpakking, en wanneer niet?

Wat is sealbaar papier?

Sealbaar papier is papier met aan de binnenzijde een heat-sealcoating. Onder warmte en druk smelt die coating en sluit de verpakking, zonder lijm en zonder losse kunststoflaag. Het papier kan ongestreken zijn, met een natuurlijke matte uitstraling, of eenzijdig gestreken, met een gladde drukzijde voor scherpere bedrukking.

Waar het product dat vraagt, krijgt het papier een extra coating. Die houdt vet tegen, of beperkt de overdracht van minerale olie. Er zit geen kunststoffilm op: het blijft een papieren verpakking. Dat onderscheid is belangrijk, want papier met een film is een combinatie en hoort niet bij het oud papier.

Waar past papier?

Papier past bij producten die weinig bescherming tegen vocht en zuurstof nodig hebben. In de praktijk gaat het om:

• droge producten, zoals pasta, rijst, suiker, droge kruiden en thee;

• producten met weinig tot matig vet, zoals koek en repen, met een vetbarrière waar nodig;

• non-food en de buitenverpakking van cosmetica;

• e-commerce- en cadeauverpakking;

• banderollen, die niet gesealed hoeven te worden.

Voor deze producten is papier vaak een volwaardig alternatief voor folie. De houdbaarheid verandert weinig, en de verpakking is ontworpen voor de papierstroom.

Waar houdt papier op?

Papier beschermt minder tegen waterdamp en zuurstof dan folie. Dat is geen kwestie van dikte, maar van materiaal: tussen de vezels kunnen gassen en waterdamp door. Een coating verbetert dat, maar papier met een barrière die op folie lijkt, is op rol nu niet beschikbaar voor de toepassingen waar dat nodig is.

Papier raakt daarom de grens bij:

• verpakking onder een beschermend gasmengsel, zoals vers vlees, vis en kaas;

• vloeistoffen, sauzen en vochtige producten;

• diepvriesproducten;

• producten die lang knapperig of lang houdbaar moeten blijven en sterk gevoelig zijn voor vocht of zuurstof.

Voor die producten kijken we naar route 2, duurzame kunststof, of route 3, traditionele meerlaagse folie. Dat zeggen we in het advies, met de vergelijking erbij.

Wat doet een coating tegen minerale olie?

Levensmiddelen in een omdoos van gerecycled karton kunnen minerale olie opnemen, afkomstig van inkten in het oud papier. De Europese Commissie heeft lidstaten in 2017 aanbevolen om minerale-oliekoolwaterstoffen in levensmiddelen te monitoren. Een coating in de primaire verpakking kan die overdracht beperken. Hoe goed, hangt af van de coating en wordt per materiaal met een test aangetoond, niet met een brochure.

Hoe gedraagt papier zich op de machine?

Papier is te verwerken op bestaande flowpack- en verticale verpakkingsmachines die met heatseal werken. Wel gedraagt het zich anders dan folie. Papier rekt nauwelijks, is gevoeliger voor scheuren bij scherpe vouwen, en de sealcoating heeft een eigen temperatuurvenster. Vaak volstaat een aanpassing van sealtemperatuur, -druk of -tijd. Soms is eerst een proef op uw eigen lijn nodig.

Werkt uw machine met koudseal, dan vraagt dat een ander materiaal. Vermeld dat in uw aanvraag.

Is een papieren verpakking recyclebaar?

Het papier is ontworpen voor de papierstroom. Of de complete verpakking dat ook is, hangt af van de coating, de inkt, de seal en het aandeel niet-papier. Brancherichtlijnen, zoals die van 4evergreen, geven aan waar ontwerpers op moeten letten. Recyclebaar noemen we een verpakking pas nadat de opbouw onafhankelijk is getoetst. Onder de PPWR wordt die toets vanaf 2030 een voorwaarde om een verpakking op de markt te brengen.

Hoe beoordeelt u of papier past?

Begin bij uw product, niet bij het materiaal. Beantwoord vier vragen:

1. Hoeveel vocht en vet bevat het product, en hoe gevoelig is het voor zuurstof en licht?

2. Hoe lang moet het houdbaar blijven, en onder welke omstandigheden?

3. Komt de verpakking in direct contact met het levensmiddel?

4. Op welke machine wordt de rol verwerkt, met welke sealwijze?

Met die antwoorden zetten we de drie routes naast elkaar. Is papier haalbaar, dan is dat ons eerste advies. Is het dat niet, dan laten we zien waarom, en wat de volgende stap is.